Van waterbouw naar waterdorp

Het nieuwe dorp wordt ontwikkeld door de VOF Reeve Kampen: een samenwerking tussen de gemeente Kampen en BPD Ontwikkeling BV. Volgens Peter Hup, civiel manager bij BPD Ontwikkeling BV, is juist de samenwerking tussen verschillende specialisten een belangrijke succesfactor. "Je bouwt hier niet alleen woningen, maar een compleet nieuw dorp. Dat vergt niet alleen expertise op het gebied van woningbouw, maar ook deskundigheid vanuit de waterbouw."

Een nieuw dorp op een klimaatdijk 

Reeve wordt deels gebouwd op een zogenaamde klimaatdijk langs het Reevediep. Deze waterverbinding werd tussen 2015 en 2019 aangelegd om de IJssel bij hoogwater te ontlasten en Kampen en Zwolle beter te beschermen tegen overstromingen. De uitzonderlijk brede dijk biedt ruimte voor woningbouw én water. De bestaande structuur van het polderlandschap vormde daarbij het uitgangspunt. Watergangen zijn verbreed en doorgetrokken, waardoor veel woningen direct aan vaarwater liggen en bewoners vanuit hun achtertuin de Randmeren of het IJsselmeer op kunnen varen.

"Dat maakt Reeve uniek," vertelt Hup: "Water is hier geen toevoeging achteraf, maar vormt vanaf het eerste ontwerp de basis van het dorp."

Eerst een stevige basis 

Voordat er gebouwd kon worden, moest de bodem geschikt worden gemaakt voor het toekomstige dorp. In 2023 startte Beens Groep samen met De Waard Grondverzet met het bouwrijp maken van verschillende bouwvelden.

"De bodem bestaat hier grotendeels uit klei- en veenlagen," legt Harry Post, bedrijfsleider bij Beens Groep, uit. "Om daarop veilig en duurzaam te kunnen bouwen, moest de grond eerst inklinken. Dat hebben we gerealiseerd door de bodem extra te belasten met zand. Van stalen damwanden hebben we vervolgens stevige oevers geconstrueerd. Daarna konden we vlonders en meerpalen plaatsen, zodat toekomstige bewoners met een boot bij hun eigen huis kunnen aanmeren.

Waar mogelijk hebben we duurzaam gewerkt: niet alleen door het hergebruik van vrijgekomen zand, maar ook door het toepassen van gebruikte damwanden bij de aanleg van de landhoofden voor bruggen. Deze kwamen uit ons Circulaire Depot in Lelystad. De prefab vlonderdelen komen eveneens uit Lelystad. Ze zijn in onze werkplaats gemaakt door collega’s met een afstand tot de arbeidsmarkt. Zo heeft het project ook een sociale meerwaarde.”

Bruggen als verbindende schakel 

Een dorp met zoveel water vraagt vanzelfsprekend om bruggen. Om de verschillende wijken met elkaar te verbinden, zijn drie vaste bruggen en één beweegbare brug gerealiseerd. De beweegbare brug maakt het mogelijk dat ook zeilboten het dorp kunnen verlaten, terwijl de vaste bruggen hoog genoeg zijn om met een sloep onderdoor te varen. Voor de vaste bruggen koos opdrachtgever VOF Reeve Kampen voor een constructie van composiet, gedragen door landhoofden van gebruikte stalen damwanden met daarop een deksloof. De composieten bruggen werden geleverd door FiberCore.

"We hadden Beens al leren kennen als een betrouwbare en vakkundige partner," licht Hup toe: "Toen FiberCore op zoek was naar een aannemer voor de landhoofden, hebben wij hen direct met Beens in contact gebracht."

Meedenken in maatwerk 

Hoewel het ontwerp van de bruggen al gereed was, bleek dat de praktijk soms om alternatieve oplossingen vroeg. "Er lagen bijvoorbeeld kabels en leidingen precies op de plek waar volgens het oorspronkelijke ontwerp damwanden moesten komen," legt Post uit: “Hierdoor waren er ontwerptechnische aanpassingen nodig. Zo hebben we bijvoorbeeld de landhoofden waarop de brugdekken steunen, voorzien van extra verankeringen.

Bij de aanleg van de bruggen hebben we veel aandacht gehad voor de omgeving. Een deel van het dorp werd al bewoond en dus was bereikbaarheid een belangrijke voorwaarde. We moesten werken ‘met de winkel open’. Dit hebben we met tijdelijke bypasses opgelost. Nadat een brug gereed was, kon de tijdelijke bypass worden verwijderd en werden de laatste damwanden geplaatst. Om schade door het trillen van damwanden te voorkomen, zijn vooraf bouwkundige opnames bij omliggende woningen uitgevoerd hebben we tijdens de werkzaamheden trillingen zorgvuldig gemonitord.”

Ook voor de natuurlijke omgeving was er alle aandacht. Een mooi voorbeeld is het meerkoetnest, ontdekt bij graafwerkzaamheden. In overleg met een ecoloog werden de werkzaamheden aangepast, zodat de vogel ongestoord kon blijven broeden.

Tijdens de aanleg van de bruggen konden bewoners met hun sloep gewoon doorvaren. Volgens Hup zegt zo'n gebeurtenis veel over de manier waarop Beens Groep werkt. "Dat vind ik typerend voor de samenwerking. Er wordt niet gedacht in problemen, maar in oplossingen. Of het nu gaat om techniek, omwonenden of natuur; de mensen van Beens weten wat ze doen en zoeken altijd naar de beste aanpak."

Samen trots op het resultaat 

Met de afronding van de werkzaamheden krijgt Reeve steeds meer zijn definitieve vorm. Waar enkele jaren geleden nog open polderland lag, ontstaat nu een waterrijk dorp waarin wonen, recreatie en natuur hand in hand gaan. Het project is meer geworden dan een optelsom van werkzaamheden. “Het laat zien wat mogelijk is wanneer partijen op basis van vertrouwen en deskundigheid gezamenlijk optrekken”, aldus Post.

“Dat maakt een project als Reeve zo bijzonder,” besluit Hup: "Uiteindelijk bouwen we niet alleen bruggen, oevers of woningen, maar werken we samen aan het totale plaatje: een dorp waar mensen met plezier komen wonen en recreëren."