Samen bouwen aan een toekomstbestendige leefomgeving

Dit project, tussen de Kooyhaven en de sluis bij de Oostoeverweg, ging veel verder dan het vervangen van verouderde oevers. Volgens Maarten Vos, technisch manager namens Beens-Hakkers, vroeg het project om een integrale aanpak waarin circulariteit, emissiereductie, biodiversiteit en social return on investment (SROI) samenkomen.

Circulariteit stond centraal in vrijwel iedere ontwerp- en uitvoeringskeuze. Meer dan de helft van de 660 meter geplaatste stalen damwand kwam uit de Twentekanalen en kreeg een tweede leven in Den Helder. Ook hout en beton uit andere provinciale projecten werden opnieuw toegepast. “Door bestaande materialen opnieuw te gebruiken, konden we de vraag naar nieuwe grondstoffen beperken en de milieubelasting aanzienlijk verminderen”, aldus Vos.

Duurzaam versnellen

Ook op het gebied van emissieloos werken werden belangrijke stappen gezet. Voor de werkzaamheden rond de Kooyhaven werd gebruikgemaakt van de MS Jan, een elektrisch aangedreven werkschip met elektrische hijskraan. Dankzij walstroom in de haven kon volledig emissieloos worden gewerkt.

Daarnaast investeert de aannemerscombinatie in alternatieve energiebronnen, zoals drijvende waterstoflaadstations. “Juist een langdurige samenwerking maakt dit soort investeringen mogelijk, omdat innovaties zich niet binnen één project hoeven terug te verdienen”, zegt Daaf de Rijke, projectleider bij Hakkers. “Daardoor ontstaat ruimte om daadwerkelijk te versnellen in de verduurzaming van de sector.”

Een belangrijk onderdeel van de aanpak is het hergebruik van materialen. Vrijgekomen materialen worden opgeslagen in een gezamenlijk beheerd depot, waardoor al tijdens de ontwerpfase kan worden gekeken naar nieuwe toepassingen in toekomstige projecten. Zo wordt hergebruik niet alleen duurzamer, maar ook economisch aantrekkelijker en praktisch uitvoerbaar.

Een aansprekend voorbeeld hiervan is de vleermuisbunker nabij de Kooybrug. Deze schuilplaats werd volledig opgebouwd uit onderdelen van een vrijgekomen betonnen duiker uit een ander provinciaal project. Met gebruikt hout werden verschillende ruimtes gecreëerd, waardoor een ideaal overwinteringsverblijf ontstond voor vleermuizen zoals de meervleermuis. Het project laat zien hoe restmaterialen tegelijkertijd kunnen bijdragen aan biodiversiteit en natuurontwikkeling.

Biodiversiteit en maatschappelijke impact

Naast circulariteit speelde biodiversiteit een belangrijke rol. Traditionele steenbestortingen maakten plaats voor flauwe taluds met natuurlijke begroeiing, waardoor nieuwe leefgebieden ontstaan voor planten, insecten, vissen en vogels. Om de jonge oevers te beschermen tegen golfslag werden circulaire golfbrekers van hergebruikt hout toegepast.

Ook de maatschappelijke impact kreeg aandacht. Diverse onderdelen van het project, waaronder delen van steigers en een scheepshelling, werden geproduceerd door mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Daarmee kreeg SROI een zichtbare en praktische invulling.

De oorspronkelijke duurzaamheidsdoelstellingen uit de SOK zijn ruimschoots overtroffen. Gemiddeld werd een reductie van 85% in milieukosten gerealiseerd en ook de doelstelling van 50% materiaalhergebruik werd ruim overschreden. Inmiddels is de samenwerking met twee jaar verlengd, met als ambitie een reductie van 95% in milieukosten.

Volgens Jeroen Braakman, senior projectmanager bij provincie Noord-Holland, maakt juist de langdurige samenwerking het verschil. Door projecten te bundelen kunnen materialen optimaal worden hergebruikt en ontstaat ruimte voor duurzame investeringen die binnen één project moeilijk rendabel zijn.

Met de verlenging van de samenwerking tot 2028 bouwen we als Beens-Hakkers samen met provincie Noord-Holland verder aan een gezamenlijke ambitie: een toekomstbestendige leefomgeving met duurzame impact voor komende generaties.